Phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là trách nhiệm của người lớn hay lực lượng cứu hỏa, mà còn là kỹ năng sống cần thiết cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là học sinh – những đối tượng dễ bị tổn thương khi xảy ra sự cố cháy nổ. Việc tuyên truyền, giáo dục PCCC cho học sinh ngay từ sớm giúp các em nhận thức được nguy cơ, biết cách phòng ngừa, và bình tĩnh xử lý khi có tình huống khẩn cấp.

Trong thực tế, nhiều vụ cháy ở trường học hoặc gia đình đã để lại hậu quả nghiêm trọng chỉ vì thiếu kiến thức thoát hiểm hoặc sử dụng sai thiết bị PCCC. Một giáo án được xây dựng khoa học, dễ hiểu, sát thực tế sẽ không chỉ là tài liệu giảng dạy, mà còn là “lá chắn” bảo vệ an toàn cho các em và cả cộng đồng.

Giáo án tuyên truyền PCCC này được thiết kế nhằm:

Trang bị kiến thức nền tảng về nguyên nhân và cách phòng ngừa cháy.
Rèn luyện kỹ năng thoát hiểm và xử lý đám cháy nhỏ.
Xây dựng thói quen sống an toàn cho học sinh, từ đó lan tỏa tới gia đình và xã hội.

“Học để an toàn – An toàn để sống” chính là thông điệp cốt lõi mà giáo án mong muốn gửi đến mỗi học sinh.

Dưới đây là giáo án mẫu được nhiều trường học sử dụng

Nội dung

I. Mục tiêu bài học

Buổi học hướng tới việc trang bị cho học sinh các kiến thức và kỹ năng cơ bản về phòng cháy chữa cháy (PCCC), bao gồm:

Nhận thức được nguyên nhân phổ biến gây cháy tại trường học và gia đình.
Biết nhận diện các thiết bị PCCC cơ bản và công dụng của từng loại.
Nắm vững quy trình xử lý khi xảy ra cháy: báo động, gọi cứu hỏa, thoát nạn.
Hình thành ý thức phòng ngừa cháy ngay từ các hành động nhỏ hàng ngày.

II. Đối tượng và thời lượng

Đối tượng: Học sinh tiểu học và THCS (có thể tùy biến nội dung phù hợp lứa tuổi).
Thời lượng: 45 – 60 phút.
Hình thức: Tuyên truyền trực quan, kết hợp thực hành, trò chơi tương tác.

III. Nội dung chi tiết

1. Khởi động (5 phút)

Mục đích: Gây hứng thú, khơi gợi sự chú ý.

Cách thực hiện:

Chiếu một đoạn video ngắn (1–2 phút) về vụ cháy thực tế (không quá ám ảnh, tránh hình ảnh thương tâm).
Sau khi xem, đặt câu hỏi:
“Nếu các em đang ở trong tình huống này, các em sẽ làm gì?”
Ghi nhanh câu trả lời của học sinh lên bảng để làm dẫn nhập vào phần lý thuyết.

2. Kiến thức cơ bản (15 phút)

A. Nguyên nhân gây cháy

Trong gia đình:

Chập điện do dây dẫn hỏng, ổ cắm quá tải.
Nấu ăn quên tắt bếp.
Đốt nến, nhang, vàng mã không giám sát.

Trong trường học:

Sử dụng thiết bị điện công suất lớn cùng lúc.
Nghịch lửa, đốt giấy trong lớp.
Sử dụng hóa chất dễ cháy trong phòng thí nghiệm mà không đúng quy trình.

💡 Tương tác: Hỏi học sinh xem đã từng thấy ổ cắm phát tia lửa hoặc bốc mùi khét chưa, và nếu có thì đã làm gì.

B. Thiết bị PCCC cơ bản

Bình chữa cháy bột/CO₂ – Dùng để dập các đám cháy nhỏ.
Nút báo cháy khẩn cấp – Kích hoạt chuông báo động trong tòa nhà.
Đèn chỉ dẫn thoát hiểm – Dẫn hướng khi khói dày, mất điện.
Vòi chữa cháy – Nối với nguồn nước để phun dập lửa.
Chăn chiên dập lửa – Dùng trong phòng thí nghiệm, nhà bếp.

📌 Lưu ý: Nên mang một bình chữa cháy thật để học sinh quan sát trực tiếp.

C. Nguyên tắc xử lý khi xảy ra cháy

Quy tắc 4 bước:

Báo động – Hô “Cháy! Cháy!” và kích hoạt chuông.
Gọi cứu hỏa – 114, nói rõ địa chỉ, tình huống.
Thoát nạn – Theo lối thoát hiểm, không chen lấn, cúi thấp người nếu có khói.
Không quay lại lấy đồ.

3. Thực hành kỹ năng (20 phút)

A. Sử dụng bình chữa cháy

Các bước:
1. Rút chốt an toàn.
2. Hướng vòi phun vào gốc lửa.
3. Bóp cò.
4. Quét ngang để phủ kín đám cháy.
Hoạt động: Cho 2–3 học sinh thực hành thao tác với bình chữa cháy tập huấn (không áp lực) hoặc thực tế ngoài sân.

B. Diễn tập thoát hiểm

Kịch bản: Cháy giả định tại phòng thực hành tầng 2.
Nghe tín hiệu báo cháy → Học sinh xếp hàng, theo lối thoát hiểm → Xuống sân tập kết.
Giáo viên hướng dẫn tư thế cúi thấp người và che mũi miệng bằng khăn ướt (nếu có khói).

C. Trò chơi “Ai nhanh hơn”