Cháy nổ có thể xảy ra ở bất cứ đâu — nhà ở, nơi làm việc, khách sạn, trung tâm thương mại hay các phương tiện giao thông. Chỉ cần một tia lửa nhỏ, một thiết bị điện quá tải hoặc một hành động bất cẩn, đám cháy có thể bùng phát và lan rộng trong vài phút. Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, mỗi năm tại Việt Nam xảy ra hàng nghìn vụ cháy, cướp đi sinh mạng và tài sản của nhiều người.

Điều đáng nói là phần lớn thiệt hại về người xảy ra không phải vì thiếu thiết bị chữa cháy, mà vì người dân không biết cách ứng phó. Vì vậy, việc trang bị cho bản thân 10 kỹ năng PCCC cơ bản không chỉ giúp bạn sống sót khi xảy ra hỏa hoạn, mà còn có thể cứu giúp những người xung quanh.
Nội dung
1. Bình tĩnh và đánh giá tình hình
Trong giây phút xảy ra cháy, hoảng loạn là kẻ thù số một. Nếu bạn mất bình tĩnh, sẽ rất dễ đưa ra quyết định sai lầm như chạy về phía đám cháy hoặc quên lối thoát hiểm.
Cách thực hiện:
Hít thở sâu 2–3 lần để giữ bình tĩnh.
Quan sát xem đám cháy xuất phát từ đâu, quy mô ra sao.
Nghe theo chỉ dẫn của loa báo cháy hoặc nhân viên PCCC.
Nếu cháy nhỏ và an toàn, có thể dùng bình chữa cháy để dập ngay; nếu cháy lớn, lập tức rời khỏi khu vực.
2. Biết cách sử dụng bình chữa cháy
Nhiều người mua bình chữa cháy về nhưng khi cần lại lúng túng, không biết mở chốt, bấm cò như thế nào.
Quy tắc sử dụng:
Kéo chốt an toàn.
Hướng vòi vào gốc lửa (không xịt vào ngọn).
Bóp cò và di chuyển vòi từ trái sang phải để phủ đều.
Luôn đứng ngược chiều gió.
📌 Mẹo: Tập thao tác trước để khi xảy ra cháy không mất thời gian tìm cách sử dụng.
3. Gọi ngay 114
Số điện thoại 114 là đường dây nóng PCCC toàn quốc. Khi gọi, hãy:
Nói rõ địa điểm chính xác (số nhà, tên đường, phường/xã).
Mô tả ngắn gọn tình hình: cháy ở đâu, quy mô, có người mắc kẹt hay không.
Giữ liên lạc để cung cấp thêm thông tin nếu cần.
4. Nắm vững lối thoát hiểm
Khi ở nơi công cộng hoặc khách sạn, thói quen đầu tiên khi nhận phòng hoặc vào tòa nhà là quan sát biển chỉ dẫn lối thoát hiểm và số lượng cửa ra.
Trong tình huống khẩn cấp:
Không sử dụng thang máy.
Di chuyển theo biển chỉ dẫn hoặc sơ đồ thoát hiểm.
Cúi thấp người, men theo tường để tránh lạc hướng.
5. Thoát hiểm trong khói dày
Khói độc trong đám cháy có thể khiến bạn ngất chỉ sau 2–3 phút hít phải.
Cách thoát:
Dùng khăn ướt hoặc khẩu trang che mũi, miệng.
Cúi thấp hoặc bò sát mặt đất, vì không khí gần sàn ít khói hơn.
Lần theo tường hoặc dây hướng dẫn để tìm lối ra.
6. Che chắn và bảo vệ bản thân
Nếu không thể thoát ngay, hãy tìm cách ngăn khói và nhiệt xâm nhập:
Dùng chăn ướt, áo ướt quấn quanh người.
Lấy khăn, vải ướt nhét kín khe cửa.
Tìm vị trí gần cửa sổ, ban công để chờ cứu hộ.
7. Kỹ năng thoát từ tầng cao
Nếu bị kẹt ở tầng trên và đám cháy chặn mất cầu thang bộ:
Tìm ban công hoặc cửa sổ.
Gọi to, vẫy khăn sáng màu hoặc dùng đèn pin báo hiệu.
Tuyệt đối không nhảy xuống nếu không có hỗ trợ cứu hộ.
8. Cứu người an toàn
Bản năng muốn cứu người khác là tốt, nhưng không nên liều lĩnh:
Chỉ cứu khi bạn chắc chắn an toàn.
Hỗ trợ người bị nạn bằng cách hướng dẫn, đưa họ khăn ướt, hoặc dìu họ ra ngoài.
Nếu người bị ngất, kéo họ ra bằng cách nắm vai áo hoặc đai lưng.
9. Phòng cháy tại nhà
Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Một số nguyên tắc:
Không cắm quá nhiều thiết bị vào cùng một ổ điện.
Tắt hết thiết bị điện khi ra khỏi nhà.
Không đốt vàng mã, nến, nhang gần vật liệu dễ cháy.
Trang bị bình chữa cháy mini, chuông báo khói.
10. Thường xuyên tập huấn PCCC
Kỹ năng chỉ thực sự hữu ích khi được luyện tập thường xuyên:
Tham gia các buổi tập huấn PCCC tại nơi làm việc hoặc địa phương.
Dạy trẻ em trong gia đình kỹ năng thoát hiểm cơ bản.
Mô phỏng tình huống để mọi người quen phản xạ.
Một số sai lầm thường gặp khi xảy ra cháy
Quay lại lấy đồ: mất thời gian và nguy hiểm tính mạng.
Dùng thang máy: nguy cơ kẹt và ngạt khói.
Tự ý phá cửa thoát ra nơi đang cháy: có thể khiến lửa lan nhanh hơn.
Hét to liên tục: dễ mất sức và hít nhiều khói độc.
Kết luận: An toàn bắt đầu từ sự chuẩn bị
Cháy nổ là tình huống không ai mong muốn, nhưng nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Trang bị 10 kỹ năng PCCC trên sẽ giúp bạn và người thân tăng cơ hội sống sót, giảm thiểu thương vong và thiệt hại.
🔥 Hãy nhớ: Bình tĩnh – Đúng cách – Nhanh chóng chính là chìa khóa thoát hiểm an toàn.
✅ Chủ động tham gia tập huấn, kiểm tra thiết bị PCCC tại nơi bạn sống và làm việc. Sự chuẩn bị hôm nay có thể cứu mạng bạn ngày mai.
