Trong các tòa nhà cao tầng, đặc biệt là chung cư, văn phòng, khách sạn hay trung tâm thương mại, hệ thống hút khói và tăng áp cầu thang bộ đóng vai trò sống còn trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC). Khi xảy ra cháy, khói thường lan nhanh theo các trục đứng (giếng trời, thang máy, cầu thang bộ), gây ngạt thở và cản trở quá trình thoát nạn. Vì vậy, việc thiết kế – lắp đặt hệ thống hút khói và tăng áp đúng tiêu chuẩn không chỉ giúp bảo vệ tính mạng con người mà còn đáp ứng yêu cầu pháp lý của cơ quan quản lý PCCC.
Bài viết này sẽ phân tích chi tiết nguyên lý hoạt động, các tiêu chuẩn, lưu ý khi thiết kế – lắp đặt, đồng thời gợi ý giải pháp tối ưu cho chủ đầu tư và đơn vị vận hành.
Nội dung
1. Hệ thống hút khói
Là tập hợp các quạt, ống dẫn và cửa hút khói được bố trí tại hành lang, sảnh, giếng trời…
Khi có cháy, hệ thống sẽ hoạt động để hút khói ra khỏi khu vực cháy, giữ cho hành lang và lối thoát hiểm ít khói nhất có thể.
Giúp người trong tòa nhà thoát nạn an toàn và tạo điều kiện cho lực lượng cứu hỏa tiếp cận dập lửa.
2. Hệ thống tăng áp cầu thang bộ
Là hệ thống quạt cấp gió tươi có áp suất cao vào buồng thang bộ hoặc hành lang.
Tác dụng: tạo áp suất dương, ngăn khói tràn vào lối thoát hiểm.
Giúp cầu thang bộ trở thành “vùng an toàn” để người dân thoát nạn trong tình huống khẩn cấp.
➡ Có thể hiểu đơn giản: hệ thống hút khói đẩy khói ra ngoài – hệ thống tăng áp đẩy khí sạch vào trong, kết hợp tạo nên hành lang và cầu thang bộ an toàn.
1. Nguyên lý hút khói
Khi cảm biến khói/báo cháy phát tín hiệu, quạt hút khói sẽ khởi động.
Khói được hút qua các miệng hút, dẫn ra ngoài trời qua hệ thống ống thép chống cháy.
Đồng thời, cửa gió cấp bổ sung sẽ mở để tránh tạo áp suất âm trong hành lang.
2. Nguyên lý tăng áp cầu thang bộ
Quạt tăng áp khởi động, thổi khí tươi từ ngoài trời vào cầu thang bộ qua trục dẫn khí.
Áp suất trong cầu thang bộ luôn cao hơn áp suất hành lang 20–50 Pa (theo tiêu chuẩn), ngăn khói tràn vào.
Hệ thống có van điều áp để duy trì áp suất ổn định, tránh gây khó khăn cho việc mở cửa thoát hiểm.
Các hệ thống hút khói và tăng áp cầu thang phải tuân thủ:
QCVN 06:2022/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình.
TCVN 2622:1995 – Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình.
TCVN 5687:2010 – Thông gió, điều hòa không khí.
NFPA 92 (tham khảo) – Tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống kiểm soát khói.
Một số yêu cầu chính:
Mỗi hành lang dài > 30m phải có hệ thống hút khói.
Cầu thang bộ trong nhà cao ≥ 9 tầng phải có tăng áp.
Lưu lượng quạt hút khói: đảm bảo hút 6–10 lần thể tích không khí/giờ.
Áp suất tăng áp: 20–50 Pa, đủ ngăn khói nhưng không quá lớn gây khó mở cửa.
Vật liệu ống dẫn, quạt, van phải chịu nhiệt ≥ 250°C trong ít nhất 2 giờ.
1. Đối với hệ thống hút khói
Quạt hút khói chịu nhiệt: công suất lớn, vận hành liên tục trong môi trường nhiệt độ cao.
Ống dẫn khói: thép mạ kẽm, bọc bảo ôn chống cháy.
Cửa hút khói (Fire Damper): tự động mở khi có tín hiệu báo cháy.
Cảm biến khói & trung tâm điều khiển.
2. Đối với hệ thống tăng áp
Quạt tăng áp: tạo lưu lượng khí tươi lớn.
Ống dẫn khí & van điều áp: duy trì áp suất ổn định.
Cửa cấp gió: lắp tại các tầng trong buồng thang.
Bộ điều khiển kết nối hệ thống báo cháy trung tâm.
Đảm bảo an toàn tính mạng: giảm thiểu tử vong do ngạt khói – nguyên nhân chính gây chết người trong hỏa hoạn.
Tạo điều kiện thoát nạn: hành lang, cầu thang luôn duy trì môi trường có thể hít thở.
Hỗ trợ lính cứu hỏa: dễ dàng tiếp cận đám cháy qua lối thoát không bị khói che phủ.
Tuân thủ pháp luật: giúp công trình được cấp giấy chứng nhận an toàn PCCC.
Gia tăng giá trị công trình: nâng cao uy tín chủ đầu tư và niềm tin của cư dân/khách thuê.
Tính toán chính xác lưu lượng gió và áp suất dựa trên diện tích, chiều cao công trình.
Đảm bảo đường ống và quạt chịu nhiệt trong thời gian tối thiểu 2 giờ.
Đặt vị trí quạt hút và tăng áp hợp lý, tránh gây tiếng ồn và rung lắc.
Kiểm soát việc mở cửa thoát hiểm: áp suất không vượt quá 50 Pa để người thoát nạn dễ mở cửa.
Bảo trì định kỳ: kiểm tra quạt, van, hệ thống điện, đảm bảo luôn sẵn sàng khi cháy nổ xảy ra.
Sử dụng quạt hút và tăng áp đạt chứng nhận PCCC từ cơ quan chức năng.
Kết hợp hệ thống hút khói – tăng áp – sprinkler để tối ưu an toàn.
Tích hợp tự động hóa: liên kết với hệ thống báo cháy trung tâm, camera, cảm biến nhiệt – khói.
Lựa chọn đơn vị thiết kế – thi công uy tín: có kinh nghiệm trong các dự án chung cư, khách sạn, tòa nhà văn phòng.
Đào tạo và diễn tập PCCC định kỳ cho cư dân và nhân viên.
Trong tòa nhà cao tầng, khói độc hại còn nguy hiểm hơn cả lửa. Việc đầu tư hệ thống hút khói và tăng áp cầu thang bộ là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ tính mạng con người và tài sản. Chủ đầu tư, ban quản lý cần nắm rõ tiêu chuẩn, nguyên lý hoạt động, các lưu ý quan trọng để thiết kế và lắp đặt hiệu quả.
Một hệ thống được lắp đặt chuẩn mực không chỉ giúp thoát hiểm an toàn trong vài phút sinh tử mà còn đảm bảo công trình vận hành lâu dài, an toàn, đúng luật.
Nếu mua phải lăng phun chữa cháy không đạt chuẩn cũng có thể khiến toàn…
Một vụ cháy chỉ kéo dài vài phút cũng có thể gây thiệt hại hàng…
Một chiếc bình chữa cháy tốt sẽ trở nên vô nghĩa nếu không được đặt…
Mua phải vòi chữa cháy kém chất lượng có thể khiến cả hệ thống chữa…
Chỉ một vài phút đầu tiên sau khi xảy ra hỏa hoạn có thể quyết…
Một tấm biển nhỏ treo trên tường có thể trở thành "người hướng dẫn sinh…
This website uses cookies.