Phòng cháy chữa cháy (PCCC) là trách nhiệm không chỉ của lực lượng chuyên nghiệp, mà còn là nghĩa vụ bắt buộc tại chỗ của mỗi cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức sản xuất, kinh doanh. Đội PCCC cơ sở chính là lực lượng đầu tiên tiếp cận và xử lý đám cháy khi xảy ra sự cố.

Tuy nhiên, câu hỏi được rất nhiều doanh nghiệp và cá nhân quan tâm là:
“Cần bao nhiêu người để thành lập đội PCCC cơ sở?”
Quy định mới năm 2025 có gì thay đổi? Và làm thế nào để tổ chức đúng, đủ theo luật hiện hành?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò – số lượng – điều kiện thành lập đội PCCC cơ sở theo quy định mới nhất, áp dụng từ ngày 01/7/2025 theo Luật PCCC sửa đổi.

Nội dung

1. Đội PCCC cơ sở là gì?

Đội PCCC cơ sở (còn gọi là lực lượng PCCC tại chỗ) là lực lượng được tổ chức tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, trường học…, nhằm thực hiện nhiệm vụ:

Phòng cháy: Kiểm tra an toàn PCCC, phát hiện nguy cơ cháy nổ.
Chữa cháy ban đầu: Xử lý nhanh đám cháy nhỏ khi lực lượng chuyên nghiệp chưa đến.
Cứu nạn cứu hộ: Hỗ trợ sơ tán, cứu người, bảo vệ tài sản.

Đội PCCC cơ sở không thay thế lực lượng Cảnh sát PCCC, nhưng đóng vai trò rất quan trọng trong giai đoạn ban đầu khi xảy ra cháy.

2. Có bắt buộc thành lập đội PCCC cơ sở không?

CÓ. Theo Luật Phòng cháy và chữa cháy sửa đổi năm 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025), tất cả cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC đều bắt buộc phải thành lập đội PCCC cơ sở.

Các loại hình bắt buộc bao gồm:

Văn phòng làm việc, trụ sở hành chính
Nhà máy, xưởng sản xuất, kho chứa hàng
Siêu thị, trung tâm thương mại, nhà hàng
Trường học, bệnh viện, khách sạn, ký túc xá
Khu chung cư, nhà cao tầng

Việc không tổ chức đội PCCC cơ sở đúng quy định có thể bị xử phạt hành chính, bị đình chỉ hoạt động, hoặc không được nghiệm thu hệ thống PCCC.

3. Cần bao nhiêu người để thành lập đội PCCC cơ sở?

Theo Điều 32 – Luật PCCC sửa đổi 2024 và các hướng dẫn liên quan, số lượng người tối thiểu trong đội PCCC cơ sở được quy định dựa trên:

Quy mô hoạt động
Tính chất nguy hiểm cháy nổ
Số lượng người lao động, diện tích, kết cấu công trình

Mức quy định chung như sau:

Loại hình cơ sở	Số lượng người trong đội PCCC cơ sở (Tối thiểu)
Cơ sở nhỏ (<10 người làm việc thường xuyên)	1 người
Cơ sở vừa (từ 10 – dưới 50 người)	2 – 5 người
Cơ sở lớn (từ 50 – dưới 100 người)	5 – 10 người
Cơ sở đặc biệt (trên 100 người, nhiều tầng, có nguy hiểm cháy nổ)	≥ 15 người, có thể chia ca trực

Ngoài ra, một số ngành nghề đặc thù (xăng dầu, hóa chất, kho lạnh…) cần tổ chức đội PCCC chuyên trách hoặc bán chuyên trách, tùy theo mức độ rủi ro cháy nổ.

4. Đội PCCC cơ sở gồm những ai?

Thành viên đội PCCC cơ sở là người lao động đang làm việc tại cơ sở, có thể là:

Cán bộ quản lý
Nhân viên bảo vệ
Nhân viên kỹ thuật, điện – nước – cơ khí
Nhân viên hành chính, lễ tân
Lao động trực tiếp tại xưởng/khu sản xuất

Lưu ý: Không nhất thiết phải tuyển người mới. Có thể bố trí kiêm nhiệm, nhưng phải được tập huấn nghiệp vụ PCCC, có danh sách, quyết định thành lập rõ ràng.

5. Đội PCCC cơ sở có cần chia ca trực không?

Có, nếu cơ sở hoạt động 24/24h hoặc theo ca kíp (như nhà máy, khách sạn, bệnh viện…). Trong trường hợp này, đội PCCC cần được chia làm nhiều tổ, đảm bảo:

Mỗi ca làm việc luôn có ít nhất 1–2 người trong đội PCCC trực
Người trực phải biết sử dụng thiết bị chữa cháy, biết sơ tán khi có sự cố

Việc bố trí luân phiên trực là một phần bắt buộc trong kế hoạch PCCC nội bộ.

6. Quy định mới 2025 có gì thay đổi?

So với quy định cũ trước 2024, luật mới bổ sung những điểm quan trọng sau:

Lần đầu tiên quy định rõ số lượng người tối thiểu trong đội PCCC cơ sở dựa trên quy mô lao động
Bắt buộc có kế hoạch phân công nhiệm vụ cụ thể, không chỉ lập danh sách “cho có”
Phải tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC định kỳ hằng năm, có giấy chứng nhận
Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở trong việc duy trì hoạt động của đội PCCC

Đây là những điểm quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh vi phạm, đặc biệt trong giai đoạn nghiệm thu công trình hoặc thanh – kiểm tra định kỳ.

7. Hồ sơ thành lập đội PCCC cơ sở gồm những gì?

Để hợp thức hóa đội PCCC cơ sở, doanh nghiệp cần chuẩn bị:

Quyết định thành lập đội PCCC cơ sở (do người đứng đầu ký)
Danh sách thành viên, có họ tên, chức vụ, số điện thoại liên hệ
Phân công nhiệm vụ từng người
Lịch trực (nếu có làm ca kíp)
Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho từng thành viên (do cơ quan Công an hoặc đơn vị được cấp phép tổ chức tập huấn cấp)

Doanh nghiệp nên lưu trữ hồ sơ đầy đủ để đối chiếu khi có thanh tra hoặc thẩm duyệt hồ sơ PCCC.

8. Thành viên đội PCCC cơ sở cần huấn luyện gì?

Theo Điều 33, Luật PCCC sửa đổi 2024 và Thông tư liên quan:

100% thành viên đội PCCC cơ sở phải được huấn luyện PCCC & CNCH
Nội dung huấn luyện bao gồm:
- Kiến thức cơ bản về cháy nổ, phòng cháy
- Cách sử dụng bình chữa cháy, họng nước, vòi chữa cháy
- Sơ tán người, cứu hộ nạn nhân
- Thực hành xử lý tình huống cháy giả định

Huấn luyện phải được tổ chức tối thiểu mỗi năm 1 lần, có cấp giấy chứng nhận.

9. Không thành lập đội PCCC cơ sở bị phạt bao nhiêu?

Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP, sửa đổi năm 2024, hành vi không thành lập hoặc thành lập không đúng quy định đội PCCC cơ sở sẽ bị xử phạt như sau:

Phạt tiền từ 5 triệu – 15 triệu đồng đối với tổ chức
Có thể bị đình chỉ hoạt động nếu tái phạm hoặc vi phạm nghiêm trọng
Không được thẩm duyệt – nghiệm thu hệ thống PCCC, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh

Do đó, việc chủ động thành lập đội PCCC cơ sở đúng, đủ vừa giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, vừa giảm thiểu rủi ro thiệt hại trong thực tế.

10. Gợi ý cách tổ chức đội PCCC cơ sở hiệu quả

Dưới đây là một số kinh nghiệm tổ chức đội PCCC cơ sở bài bản, chuyên nghiệp:

Giao quyền điều hành đội PCCC cho tổ trưởng có kinh nghiệm (bảo vệ, kỹ thuật…)
Tổ chức họp định kỳ hằng quý để đánh giá nguy cơ cháy nổ
Có sổ ghi chép lịch trực, diễn tập, kiểm tra thiết bị định kỳ
Lồng ghép PCCC vào nội quy an toàn lao động
Phối hợp với Cảnh sát PCCC để tổ chức huấn luyện, diễn tập giả định

Kết luận

Từ ngày 01/7/2025, theo quy định mới của Luật Phòng cháy và chữa cháy sửa đổi, việc thành lập đội PCCC cơ sở không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là yếu tố sống còn để bảo vệ con người và tài sản trước nguy cơ cháy nổ.

Việc bố trí đúng số lượng người, huấn luyện bài bản, và tổ chức hoạt động thực chất sẽ giúp doanh nghiệp: