Cuối năm luôn là giai đoạn cao điểm của hoạt động sản xuất, kinh doanh, sửa chữa và trang trí nhà cửa. Các nhà xưởng, cửa hàng, trung tâm thương mại thường chạy hết công suất để hoàn thành đơn hàng, trong khi nhiều hộ gia đình lại bật thêm thiết bị điện, nấu nướng, thắp nhang cúng lễ… Tất cả tạo nên áp lực lớn lên hệ thống PCCC và là nguyên nhân chính khiến tình trạng cháy nổ có xu hướng tăng cao.

Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH, chỉ trong 3 tháng cuối năm, số vụ cháy tại Việt Nam thường tăng khoảng 20–30% so với các tháng còn lại. Đáng lo ngại hơn, phần lớn thiệt hại đều xuất phát từ nguyên nhân chủ quan: hệ thống PCCC xuống cấp, không được bảo trì, hoặc lắp đặt sai quy chuẩn.

Đối với doanh nghiệp, một sự cố cháy nổ dù nhỏ cũng có thể khiến dây chuyền sản xuất tạm ngừng, hàng hóa hư hỏng, thậm chí ảnh hưởng uy tín và khả năng hoạt động lâu dài. Với hộ gia đình, thiệt hại về tài sản và tính mạng còn khó có thể đo đếm. Vì vậy, kiểm tra lại toàn bộ hệ thống PCCC ngay từ bây giờ chính là hành động cần thiết để đảm bảo an toàn trước mùa cao điểm cuối năm.

Nội dung

Hệ thống PCCC đạt chuẩn cần đáp ứng những yêu cầu nào?

Một hệ thống PCCC đạt chuẩn không chỉ đơn thuần là có vài bình chữa cháy hay đầu báo khói. Theo quy định tại Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia (TCVN), hệ thống phòng cháy chữa cháy trong công trình, nhà xưởng, tòa nhà cần đảm bảo ba yếu tố chính sau:

a. Hệ thống báo cháy tự động

Bao gồm: đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn khẩn, còi báo cháy, đèn báo cháy, trung tâm báo cháy.
Mỗi khu vực cần được bố trí đầu báo phù hợp với đặc tính (khói, nhiệt, gas…).
Tủ trung tâm báo cháy phải được kết nối ổn định, có nguồn điện dự phòng tối thiểu 24 giờ.

b. Hệ thống chữa cháy

Gồm: bình chữa cháy (bột, khí CO₂, gốc nước…), họng nước chữa cháy, máy bơm, đường ống cấp nước, sprinkler tự động…
Thiết bị phải có tem kiểm định PCCC, dung tích và áp suất đạt tiêu chuẩn.
Hệ thống bơm chữa cháy cần kiểm tra hoạt động định kỳ, đảm bảo sẵn sàng khi có sự cố.

c. Hệ thống thoát hiểm và chỉ dẫn an toàn

Đèn exit, đèn sự cố, bảng chỉ hướng thoát hiểm phải sáng rõ, đặt ở vị trí dễ thấy.
Lối thoát hiểm không bị chặn, cửa có thể mở dễ dàng khi xảy ra cháy.
Có sơ đồ hướng dẫn thoát nạn dán tại khu vực công cộng hoặc văn phòng.

Một hệ thống PCCC đạt chuẩn là khi mọi thiết bị đều được lắp đặt đúng quy chuẩn, hoạt động ổn định, được kiểm định đầy đủ và có quy trình bảo dưỡng định kỳ.

Dấu hiệu hệ thống PCCC nhà bạn đang “xuống cấp”

Rất nhiều người chỉ nhận ra hệ thống PCCC có vấn đề sau khi sự cố xảy ra. Để tránh tình huống đáng tiếc, bạn nên thường xuyên kiểm tra và lưu ý những dấu hiệu cảnh báo sau:

Bình chữa cháy đã hết hạn sử dụng hoặc kim đồng hồ chỉ mức dưới “vạch xanh” (mất áp suất).
Trung tâm báo cháy không kêu khi thử tín hiệu, đèn báo không sáng.
Dây điện, đầu nối trong hệ thống bị oxy hóa, lỏng lẻo.
Các đầu phun sprinkler bị bụi bẩn che phủ hoặc han gỉ.
Đèn chỉ hướng thoát hiểm không sáng hoặc chập chờn.
Cửa thoát hiểm bị khóa, bị chặn bởi hàng hóa hoặc vật dụng.

Nếu phát hiện một trong các dấu hiệu trên, bạn cần liên hệ ngay với đơn vị kiểm định PCCC hoặc nhà cung cấp dịch vụ bảo trì hệ thống để được khắc phục kịp thời.

Checklist tự kiểm tra hệ thống PCCC dịp cuối năm

Để giúp bạn dễ dàng đánh giá mức độ an toàn hiện tại, dưới đây là checklist 7 bước tự kiểm tra hệ thống PCCC trước khi bước vào mùa cao điểm cuối năm:

Kiểm tra bình chữa cháy:
- Đảm bảo còn trong hạn sử dụng.
- Kim đồng hồ chỉ đúng áp suất.
- Vị trí đặt bình dễ thấy, dễ lấy.
Kiểm tra hệ thống báo cháy:
- Thử chuông báo cháy, còi hú và đèn cảnh báo.
- Đầu báo khói, báo nhiệt hoạt động bình thường, không bụi bẩn.
Kiểm tra hệ thống điện:
- Không để dây điện chồng chéo, ổ cắm quá tải.
- Tắt thiết bị điện không cần thiết khi ra khỏi khu vực làm việc.
Kiểm tra hệ thống nước chữa cháy:
- Máy bơm hoạt động ổn định.
- Van, ống nước không rò rỉ.
- Họng nước có đầy đủ lăng vòi, cuộn vòi.
Kiểm tra đèn thoát hiểm – đèn sự cố:
- Đèn sáng liên tục, có nguồn điện dự phòng.
- Biển chỉ dẫn rõ ràng, không bị che khuất.
Kiểm tra lối thoát hiểm:
- Không khóa cửa, không đặt vật cản.
- Lối đi thông thoáng, dễ tiếp cận.
Rà soát giấy tờ, hồ sơ kiểm định:
- Bình chữa cháy, tủ trung tâm báo cháy, máy bơm… đều có giấy chứng nhận kiểm định.
- Có sổ theo dõi, biên bản kiểm tra định kỳ.

Thực hiện checklist này ít nhất 2 lần mỗi năm – đặc biệt là vào quý IV – sẽ giúp bạn kịp thời phát hiện rủi ro, đảm bảo hệ thống PCCC luôn trong trạng thái hoạt động tốt.

Hậu quả nếu hệ thống PCCC không đạt chuẩn

Không chỉ là nguy cơ về cháy nổ, việc hệ thống PCCC không đạt chuẩn còn kéo theo hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng:

Thiệt hại về người và tài sản: Lửa lan nhanh, không được phát hiện hoặc dập tắt kịp thời.
Bị xử phạt hành chính: Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 5 – 50 triệu đồng nếu không duy trì đầy đủ hệ thống phòng cháy chữa cháy.
Đình chỉ hoạt động: Với cơ sở sản xuất, nhà hàng, khách sạn… nếu vi phạm nghiêm trọng, cơ quan chức năng có thể tạm đình chỉ cho đến khi khắc phục xong.
Ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp: Một vụ cháy có thể khiến khách hàng mất niềm tin, đối tác ngừng hợp tác.

Rõ ràng, chi phí đầu tư – bảo dưỡng hệ thống phòng cháy chỉ chiếm phần rất nhỏ so với thiệt hại nếu cháy nổ xảy ra.

Đừng để “cháy” rồi mới lo PCCC

Câu nói “phòng cháy hơn chữa cháy” chưa bao giờ sai. Thực tế cho thấy, hơn 80% vụ cháy đều có thể được ngăn chặn nếu hệ thống PCCC được lắp đặt, vận hành và kiểm tra đúng cách.

Vì vậy, ngay lúc này – khi mùa lễ Tết đang đến gần – bạn hãy dành thời gian kiểm tra lại toàn bộ thiết bị PCCC tại nhà, tại cơ sở kinh doanh. Đừng chờ đến khi xảy ra cháy mới vội vàng tìm hiểu, vì khi đó mọi thứ có thể đã quá muộn.

Nếu bạn chưa chắc chắn về tình trạng hệ thống hiện tại, hãy liên hệ các đơn vị kiểm định PCCC uy tín để được tư vấn, đánh giá miễn phí. Một cuộc kiểm tra ngắn có thể giúp bạn ngăn chặn thiệt hại hàng tỷ đồng trong tương lai.

Tổng kết:
Cháy nổ cuối năm không phải là điều bất ngờ, mà là hệ quả của sự chủ quan. Việc kiểm tra, bảo trì hệ thống PCCC không chỉ giúp bảo vệ tài sản, con người mà còn thể hiện trách nhiệm của mỗi cá nhân, doanh nghiệp đối với cộng đồng.