Chung cư là nơi sinh sống của hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người. Tuy nhiên, cấu trúc nhiều tầng, không gian khép kín và mật độ dân cư cao khiến chung cư trở thành môi trường tiềm ẩn rủi ro lớn khi xảy ra cháy. Thực tế đã chứng minh: 5 phút đầu tiên kể từ khi phát hiện cháy là khoảng thời gian vàng để bảo toàn tính mạng. Nếu xử lý sai hoặc chậm trễ, nguy cơ bị mắc kẹt, ngạt khói hoặc chấn thương tăng lên rất nhanh.

Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH, 70% nạn nhân tử vong trong cháy chung cư do ngạt khói, và phần lớn trường hợp xảy ra trong 5 phút đầu. Điều này cho thấy, việc nắm vững kỹ năng thoát hiểm nhanh và đúng cách không chỉ cần thiết, mà còn mang tính quyết định sống còn.
Nội dung
2. Vì sao 5 phút đầu tiên quan trọng nhất?
1. Diễn biến cháy cực nhanh
Chỉ sau 30 giây, ngọn lửa có thể lan ra gấp đôi diện tích ban đầu.
Sau 1 – 2 phút, nhiệt độ khu vực cháy có thể vượt quá 300°C.
Khói độc (CO, HCN) có thể khiến người hít phải mất ý thức trong vòng 2 – 3 phút.
2. Khói độc nguy hiểm hơn lửa
Ngạt khói chiếm hơn 2/3 nguyên nhân tử vong trong cháy nhà cao tầng.
Khói làm giảm tầm nhìn, gây hoảng loạn, mất phương hướng.
Chỉ cần hít 2 – 3 hơi khói đậm đặc có thể gây bất tỉnh.
3. Tâm lý hoảng loạn
Khi cháy xảy ra, con người dễ rơi vào trạng thái hoảng sợ, dẫn tới:
Quyết định sai (quay lại lấy đồ, chạy vào thang máy…).
Bỏ lỡ “cửa sổ thời gian vàng” để thoát ra ngoài.
3. Các bước chuẩn bị trước khi cháy xảy ra
Không ai mong cháy nổ, nhưng chuẩn bị trước là cách duy nhất để tăng cơ hội sống sót.
1. Nắm rõ lối thoát hiểm
Biết vị trí ít nhất 2 lối thoát hiểm gần căn hộ.
Kiểm tra biển chỉ dẫn EXIT, cầu thang bộ, cửa thoát hiểm.
2. Trang bị dụng cụ thoát hiểm cá nhân
Đèn pin nhỏ, khăn cotton dày, khẩu trang lọc khói.
Dây thoát hiểm cá nhân (đối với tầng trung và thấp).
Chuông báo cháy mini hoặc còi.
3. Tập huấn và diễn tập
Tham gia diễn tập PCCC của tòa nhà.
Luyện kỹ năng cúi thấp, men tường, bịt mũi khi di chuyển.
4. Hướng dẫn thoát hiểm trong 5 phút đầu tiên
Bước 1: Phát hiện và báo động ngay lập tức (0 – 30 giây)
Hô to “Cháy!” để cảnh báo hàng xóm.
Bấm chuông báo cháy của tòa nhà nếu có.
Gọi 114, cung cấp địa chỉ, số tầng, tình trạng cháy.
Bước 2: Xác định đường thoát hiểm an toàn (30 giây – 1 phút)
Ưu tiên cầu thang bộ – tuyệt đối không dùng thang máy.
Nếu lối chính bị chặn, tìm lối thoát hiểm thứ hai.
Bước 3: Bảo vệ cơ thể khỏi khói độc (1 – 2 phút)
Dùng khăn ướt hoặc khẩu trang che mũi, miệng.
Cúi thấp hoặc bò sát sàn (khói bay lên cao, không khí sạch ở thấp).
Mặc thêm áo khoác, quấn khăn quanh người nếu có lửa gần.
Bước 4: Di chuyển nhanh, dứt khoát (2 – 4 phút)
Đi men theo tường, tay bám lan can để tránh lạc hướng.
Không chen lấn, đẩy nhau gây ngã.
Giữ bình tĩnh, hướng dẫn trẻ em, người già đi trước.
Bước 5: Ra điểm tập kết an toàn (4 – 5 phút)
Ra khỏi tòa nhà, tránh xa hiện trường ít nhất 50m.
Tuyệt đối không quay lại lấy đồ.
Báo cho lực lượng cứu hỏa biết nếu còn người mắc kẹt.
5. Nếu bị mắc kẹt trong căn hộ
Không phải lúc nào bạn cũng có thể thoát ra ngoài. Khi lối thoát bị lửa và khói chặn, hãy:
Đóng kín cửa, chèn khăn ướt vào khe cửa để ngăn khói.
Ra ban công hoặc cửa sổ, vẫy khăn sáng màu kêu cứu.
Dùng điện thoại gọi 114, báo rõ vị trí căn hộ.
Nếu có dây thoát hiểm, chỉ dùng khi khoảng cách và địa hình an toàn.
6. Sai lầm chết người cần tránh
Dùng thang máy – Có thể bị kẹt khi mất điện hoặc mở cửa trúng tầng cháy.
Quay lại lấy đồ – Lãng phí thời gian vàng, tăng nguy cơ mắc kẹt.
Chạy vào phòng kín không có cửa thoát – Nguy cơ ngạt khói cao.
Nhảy xuống từ tầng cao – Rất dễ tử vong hoặc chấn thương nặng.
7. Tình huống thực tế – Bài học rút ra
Tháng 9/2023, vụ cháy chung cư mini ở Hà Nội khiến 56 người tử vong, nhiều người mắc kẹt vì không biết hoặc không kịp tìm đường thoát hiểm. Điều tra cho thấy:
Cầu thang bộ bị lửa chặn ngay từ phút đầu.
Nhiều người cố quay lại phòng lấy đồ.
Một số nạn nhân hoảng loạn, trốn vào nhà vệ sinh – nơi không có cửa thoát.
Bài học:
Luôn phải có kế hoạch thoát hiểm từ trước.
5 phút đầu tiên là cơ hội duy nhất để di chuyển ra ngoài an toàn.
8. Checklist thoát hiểm nhanh khi cháy chung cư
✅ Nhận diện tín hiệu cháy (mùi khét, khói, báo cháy).
✅ Báo động cho mọi người và gọi 114.
✅ Ưu tiên cầu thang bộ, tìm lối thoát gần nhất.
✅ Che mũi miệng, cúi thấp khi di chuyển.
✅ Đưa trẻ em, người già đi trước.
✅ Tuyệt đối không quay lại lấy đồ.
✅ Ra điểm tập kết an toàn, báo nếu còn người mắc kẹt.
Khi cháy chung cư xảy ra, mọi quyết định và hành động trong 5 phút đầu tiên sẽ quyết định trực tiếp đến sự sống còn của bạn và người thân. Chuẩn bị trước, giữ bình tĩnh và hành động đúng cách chính là “chìa khóa” để bảo toàn tính mạng.
Hãy:
Thường xuyên tham gia diễn tập PCCC tại tòa nhà.
Ghi nhớ vị trí các lối thoát hiểm.
Trang bị sẵn dụng cụ thoát hiểm cá nhân.
An toàn không phải là may mắn – An toàn là sự chuẩn bị.
Hãy chia sẻ bài viết này cho gia đình, hàng xóm và cộng đồng để mỗi người đều biết cách tự cứu mình khi có cháy.
