TP.HCM, tháng 5/2025 – Trong bối cảnh hỏa hoạn ngày càng trở thành hiểm họa tiềm ẩn tại các đô thị lớn, việc tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) là yêu cầu bắt buộc đối với mọi công trình, nhà máy, xí nghiệp và hộ dân. Trong đó, việc sử dụng các thiết bị chữa cháy đạt chuẩn TCVN (Tiêu chuẩn Việt Nam) là yếu tố then chốt giúp đảm bảo khả năng ứng phó kịp thời khi xảy ra sự cố.

Theo cập nhật mới nhất từ Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an), một loạt thiết bị chữa cháy hiện nay bắt buộc phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia nghiêm ngặt. Dưới đây là tổng hợp chi tiết các thiết bị bắt buộc đạt chuẩn TCVN và lý do vì sao các cá nhân, doanh nghiệp không được phép bỏ qua.

Nội dung

1. Bình chữa cháy xách tay và xe đẩy – TCVN 7435-1:2004

Bình chữa cháy là thiết bị phổ biến nhất hiện nay trong công tác chữa cháy ban đầu. TCVN 7435-1:2004 quy định chi tiết cách chọn, bố trí và kiểm tra bình chữa cháy phù hợp với từng loại đám cháy (A, B, C, D).

Bắt buộc phải ghi rõ loại bình (CO2, bột ABC, nước…)
Có tem kiểm định định kỳ, hạn sử dụng rõ ràng
Được bố trí tại vị trí dễ thấy, dễ lấy

Nếu doanh nghiệp, chung cư, trường học… không sử dụng bình đạt chuẩn, khi xảy ra sự cố cháy nổ có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Hệ thống báo cháy tự động – TCVN 5738:2021

Theo quy định mới, mọi công trình từ cấp III trở lên phải trang bị hệ thống báo cháy tự động. TCVN 5738:2021 là tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành được áp dụng bắt buộc.

Tiêu chuẩn này quy định:

Cách lắp đặt đầu báo khói, báo nhiệt đúng kỹ thuật
Hệ thống trung tâm báo cháy, chuông báo, đèn báo sự cố
Đảm bảo độ nhạy, tránh báo cháy giả nhưng vẫn kịp thời khi có nguy cơ

Hệ thống báo cháy không đạt chuẩn có thể dẫn đến chậm trễ trong cảnh báo, khiến thiệt hại tăng cao khi cháy bùng phát.

3. Bình chữa cháy tự động – TCVN 12314-1:2018

Với các khu vực không có người thường xuyên (kho lưu trữ, trạm điện, phòng server…), bình chữa cháy tự động là giải pháp tối ưu. Theo TCVN 12314-1:2018, các bình chữa cháy treo trần tự động (dạng bột hoặc khí) phải:

Có cơ chế kích hoạt tự động bằng nhiệt độ
Chứa đủ lượng chất chữa cháy theo diện tích
Được kiểm định, dán tem chứng nhận đầy đủ

Đây là trang bị không thể thiếu cho các doanh nghiệp sản xuất, trung tâm dữ liệu hoặc kho hàng hóa.

4. Hệ thống chữa cháy phun sương áp lực cao – TCVN 13657-2:2023

Một trong những công nghệ chữa cháy hiện đại đang được ứng dụng là hệ thống phun sương áp suất cao. TCVN 13657-2:2023 quy định rõ về:

Thiết kế hệ thống theo nguyên lý làm mát – ngăn lửa lan rộng
Yêu cầu về đầu phun, bơm áp lực, lưu lượng nước tối thiểu
Khả năng dập lửa nhanh, tiết kiệm nước, ít gây hư hỏng thiết bị

Đây là giải pháp tối ưu cho các tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại hoặc khu công nghiệp hiện đại.

5. Dây cứu nạn – cứu hộ độ giãn thấp – TCVN 13927:2023

Trong công tác cứu nạn, thiết bị quan trọng không kém là dây cứu hộ chuyên dụng. TCVN 13927:2023 là tiêu chuẩn mới quy định rõ:

Tải trọng kéo đứt tối thiểu
Độ giãn khi chịu lực – đảm bảo không co giật
Vật liệu chống cháy, chống mài mòn

Dây cứu nạn phải được kiểm định định kỳ và được dùng đúng mục đích, không thay thế bằng dây thừng thông thường – tránh nguy hiểm trong tình huống khẩn cấp.

6. Hệ thống chữa cháy Sprinkler (tự động bằng nước) – TCVN 7336:2003

Đây là hệ thống được trang bị phổ biến tại các trung tâm thương mại, khách sạn, bệnh viện. TCVN 7336:2003 quy định:

Khoảng cách bố trí đầu phun phù hợp
Áp suất nước tối thiểu để đảm bảo kích hoạt đầu phun
Tự động vận hành khi đầu cảm biến đạt nhiệt độ giới hạn

Hệ thống này khi được lắp đúng chuẩn sẽ dập cháy ngay từ giai đoạn đầu, ngăn lan rộng.

7. Hệ thống chữa cháy bằng bọt – TCVN 7161-9:2009

Các kho hóa chất, trạm xăng dầu, nhà máy lọc dầu… bắt buộc trang bị hệ thống chữa cháy bằng bọt Foam. TCVN 7161-9:2009 quy định về:

Tỷ lệ pha trộn chất tạo bọt và nước
Thời gian phun liên tục – vùng phủ bọt
Khả năng bám dính – cách ly lửa và oxy hiệu quả

Không dùng đúng tiêu chuẩn có thể khiến bọt không đủ khả năng dập lửa, dẫn tới sự cố nghiêm trọng.

8. Hệ thống chữa cháy bằng khí – TCVN 7161-14:2009

Đặc biệt trong các trung tâm dữ liệu, ngân hàng, phòng máy chủ… hệ thống chữa cháy bằng khí (FM200, CO2…) là bắt buộc. TCVN 7161-14:2009 yêu cầu:

Khả năng chữa cháy không gây hư hỏng thiết bị điện tử
Nồng độ khí – thời gian phun an toàn cho con người
Bảo vệ kín – tránh rò rỉ khí ra ngoài

Đây là hệ thống chữa cháy “không ướt”, phù hợp với các khu vực nhạy cảm về điện.

9. Hệ thống chữa cháy bằng bột – TCVN 7161-13:2009

Hệ thống bột thường được dùng cho khu vực sản xuất cơ khí, kho xưởng… TCVN 7161-13:2009 nêu rõ:

Loại bột chữa cháy (ABC, BC…) phù hợp từng loại cháy
Thiết kế hệ thống đường ống, đầu phun, van áp suất
Yêu cầu chống kết tủa bột trong điều kiện nhiệt đới

Bột chữa cháy có ưu điểm không dẫn điện và dập lửa nhanh, nhưng cần được bảo quản đúng tiêu chuẩn.

10. Hệ thống nước chữa cháy dạng sương – TCVN 7161-15:2009

Đây là dạng hệ thống trung hòa giữa khí và nước – dùng hạt nước li ti dập lửa nhanh mà vẫn an toàn cho thiết bị. TCVN 7161-15:2009 quy định:

Kích thước hạt sương ≤ 100 micromet
Hệ thống đầu phun chống ăn mòn
Không ảnh hưởng đến người và thiết bị điện

Dạng này thường thấy trong nhà máy điện, kho chứa linh kiện điện tử cao cấp.

Lời kết

Việc tuân thủ các tiêu chuẩn TCVN không còn là lựa chọn mà là nghĩa vụ bắt buộc của mọi đơn vị, tổ chức và cá nhân sở hữu công trình xây dựng, cơ sở sản xuất hoặc kinh doanh. Các thiết bị chữa cháy đạt chuẩn không chỉ giúp đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, mà còn tránh được rủi ro pháp lý và thiệt hại về tài sản.

Do đó, khi đầu tư thiết bị PCCC, cần lựa chọn những đơn vị cung cấp uy tín, có tem kiểm định, giấy chứng nhận chất lượng và đáp ứng đủ tiêu chuẩn TCVN.