TP. HCM, tháng 5/2025 – Trong bối cảnh hàng loạt vụ cháy nổ nghiêm trọng xảy ra tại các khu dân cư, chung cư, nhà xưởng và cơ sở kinh doanh, việc trang bị đầy đủ thiết bị phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là trách nhiệm, mà còn là yêu cầu pháp lý bắt buộc. Nghị định 136/2020/NĐ-CP – ban hành ngày 24/11/2020 – đang là văn bản pháp luật quan trọng, quy định cụ thể các danh mục thiết bị PCCC phải có đối với từng loại công trình, cơ sở.

Nghị định 136/2020/NĐ-CP – Cột mốc quan trọng trong quản lý công tác PCCC

Nghị định 136/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy và chữa cháy và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy và chữa cháy. Nghị định này thay thế cho Nghị định số 79/2014/NĐ-CP, bổ sung nhiều điểm mới, đặc biệt là yêu cầu bắt buộc về danh mục thiết bị, hệ thống PCCC đối với từng loại hình công trình.

Mục tiêu chính là chuẩn hóa và siết chặt công tác PCCC, nhất là tại các cơ sở có nguy cơ cháy cao như: nhà cao tầng, khu công nghiệp, khách sạn, nhà trọ, cơ sở kinh doanh xăng dầu, quán karaoke, quán bar…

Nội dung

Danh mục thiết bị PCCC bắt buộc theo từng loại hình cơ sở

Nghị định 136 chia các công trình thành nhiều nhóm theo mức độ nguy cơ cháy, từ đó yêu cầu cụ thể về thiết bị phải trang bị. Dưới đây là những thiết bị PCCC quan trọng, được quy định là bắt buộc tại nhiều nhóm công trình:

1. Bình chữa cháy xách tay (dạng bột, CO₂, khí sạch)

Đây là thiết bị phổ biến và dễ sử dụng nhất, có mặt trong hầu hết các cơ sở. Theo Nghị định 136, tất cả công trình, kể cả nhà ở hộ gia đình (từ 3 tầng trở lên hoặc kết hợp kinh doanh), đều bắt buộc phải có bình chữa cháy. Số lượng, chủng loại phải phù hợp với diện tích và tính chất sử dụng của công trình.

CO₂ thích hợp cho phòng máy, thiết bị điện
Bột ABC đa năng, dùng cho nhiều loại đám cháy khác nhau

2. Hệ thống báo cháy tự động

Là thiết bị bắt buộc đối với công trình có quy mô từ trung bình đến lớn, như: nhà chung cư, khách sạn, trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại. Theo Phụ lục V kèm theo Nghị định 136, hệ thống báo cháy tự động phải được kết nối giữa các đầu báo khói, nhiệt, trung tâm xử lý và chuông còi báo động.

Các hệ thống phải được kiểm định, bảo trì định kỳ.
Việc lắp đặt phải đúng tiêu chuẩn TCVN 3890:2009.

3. Hệ thống chữa cháy vách tường và hệ thống cấp nước chữa cháy trong nhà

Các công trình cao tầng, khu công nghiệp, nhà xưởng phải lắp đặt hệ thống chữa cháy vách tường – bao gồm: họng nước chữa cháy, cuộn vòi, van khóa, lăng phun và bơm nước. Đây là tuyến phòng thủ thứ hai, dùng để chữa cháy trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến.

Đặc biệt, những nơi có diện tích sàn từ 1.000m² trở lên bắt buộc phải có hệ thống cấp nước chữa cháy đủ áp lực.

4. Đèn exit, đèn chiếu sáng sự cố

Là thiết bị tối quan trọng trong quá trình thoát nạn khi có cháy. Theo quy định, đèn exit và chiếu sáng sự cố phải được lắp đặt tại các lối thoát hiểm, hành lang, cầu thang bộ. Đèn phải có nguồn điện dự phòng và tự động bật sáng khi mất điện.

Đèn phải đạt chuẩn Việt Nam (TCVN 3890), có chứng nhận kiểm định.
Được yêu cầu tại tất cả các công trình có người thường xuyên làm việc hoặc cư trú.

5. Hệ thống báo cháy và chữa cháy cho bếp ăn công nghiệp và quán ăn

Một điểm mới trong Nghị định 136 là yêu cầu đối với các cơ sở kinh doanh ăn uống có sử dụng bếp gas hoặc bếp công nghiệp. Các cơ sở này phải:

Trang bị đầu báo cháy nhiệt tại khu bếp
Có hệ thống chữa cháy tự động dạng ống hoặc khí tại vị trí nấu nướng
Đảm bảo lối thoát hiểm không bị che chắn

6. Chuông, còi báo cháy và thiết bị truyền tín hiệu báo cháy

Thiết bị báo cháy bằng âm thanh giúp phát tín hiệu khẩn cấp, yêu cầu có mặt tại:

Chung cư, khách sạn, nhà nghỉ, trường học
Nhà máy sản xuất, kho hàng có nguy cơ cháy cao

Ngoài ra, đối với một số loại công trình, thiết bị truyền tín hiệu đến lực lượng cảnh sát PCCC (thông qua trung tâm cảnh báo từ xa) cũng là một yêu cầu quan trọng.

2. Trách nhiệm pháp lý nếu không trang bị đầy đủ thiết bị PCCC

Theo Điều 50 và 51 của Nghị định 136/2020/NĐ-CP, nếu tổ chức, cá nhân không thực hiện đúng việc trang bị thiết bị PCCC bắt buộc thì sẽ:

Không được cấp văn bản thẩm duyệt PCCC
Không được cấp giấy phép kinh doanh với các ngành nghề có điều kiện về PCCC
Bị xử phạt hành chính, mức phạt lên tới 50 triệu đồng
Bị đình chỉ hoạt động nếu vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm

Đặc biệt, khi xảy ra cháy, nếu xác định nguyên nhân là do không trang bị thiết bị PCCC đúng quy định, chủ cơ sở còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

3. Cập nhật và kiểm tra định kỳ thiết bị PCCC – không thể xem nhẹ

Việc lắp đặt chỉ là bước đầu. Các thiết bị PCCC bắt buộc phải được:

Kiểm tra định kỳ (ít nhất 6 tháng/lần)
Bảo trì, thay thế thiết bị hỏng hóc, hết hạn
Lưu hồ sơ kiểm định, nhật ký bảo trì

Nghị định 136 yêu cầu các tổ chức, cá nhân phải lập và lưu giữ đầy đủ hồ sơ quản lý, bảo trì hệ thống PCCC. Các đợt kiểm tra của lực lượng PCCC có thể diễn ra định kỳ hoặc đột xuất.

4. Vai trò của các đơn vị cung cấp thiết bị PCCC uy tín

Trong bối cảnh thiết bị PCCC trôi nổi, không đạt tiêu chuẩn vẫn xuất hiện trên thị trường, việc lựa chọn đơn vị cung cấp uy tín là tối quan trọng. Thiết bị phải có:

Tem kiểm định PCCC của Cục Cảnh sát PCCC – Bộ Công an
Chứng nhận nguồn gốc rõ ràng
Bảo hành chính hãng

Một số đơn vị uy tín trên thị trường hiện nay có thể kể đến: Tổng kho PCCC Song Anh, Công ty PCCC Hướng Dương, Thiết bị PCCC An Phúc, v.v.

5. Đề xuất và kiến nghị: Cần có thêm hướng dẫn và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp

Mặc dù Nghị định 136 đã đưa ra yêu cầu rõ ràng, song nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nhà ở kết hợp sản xuất vẫn thiếu thông tin hoặc chưa tiếp cận được các thiết bị đạt chuẩn.

Cần tăng cường tuyên truyền, tập huấn, đặc biệt tại các địa phương
Có chính sách hỗ trợ giá thiết bị PCCC cho hộ nghèo, vùng khó khăn
Tăng cường kiểm tra, nhưng nên đi kèm hướng dẫn cụ thể thay vì chỉ xử phạt

Việc tuân thủ Nghị định 136/2020/NĐ-CP không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là hành động thiết thực bảo vệ mạng sống con người và tài sản trước thảm họa cháy nổ. Mỗi cơ quan, doanh nghiệp, hộ dân cần nghiêm túc rà soát, trang bị đầy đủ thiết bị PCCC theo đúng quy định.

An toàn không đến từ may mắn – mà đến từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và trách nhiệm.

Rate this post