Năm 2025, hàng loạt vụ cháy lớn xảy ra tại các khu công nghiệp như Sóng Thần, Long Bình, VSIP… gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng, làm hàng nghìn công nhân mất việc. Đáng nói là 80% nguyên nhân đến từ các lỗi PCCC cơ bản mà doanh nghiệp nào cũng từng mắc.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích 10 lỗi PCCC phổ biến nhất trong nhà xưởng, hậu quả pháp lý – tài chính, và đưa ra giải pháp khắc phục triệt để theo quy định mới nhất năm 2026.

1. Không lập hồ sơ quản lý PCCC – Lỗi phổ biến nhất

Nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung đầu tư thiết bị mà quên mất phần “nền tảng” quan trọng nhất: hồ sơ quản lý PCCC.

Hồ sơ cần có:

• Bản vẽ thiết kế hệ thống PCCC đã thẩm duyệt

• Biên bản nghiệm thu PCCC

• Nhật ký bảo trì – kiểm định

• Quy trình vận hành hệ thống

• Danh mục thiết bị PCCC

• Sơ đồ thoát nạn

Tại sao nguy hiểm?

Nếu xảy ra cháy mà không có hồ sơ, doanh nghiệp có thể bị xem là không đảm bảo điều kiện an toàn → bảo hiểm không chi trả.

Cách khắc phục

• Rà soát toàn bộ hồ sơ theo NĐ 136/2020.

• Nhờ đơn vị tư vấn PCCC lập hồ sơ chuẩn.

• Cập nhật định kỳ 6 tháng/lần.

2. Thiếu phương án chữa cháy & phương án thoát nạn

Nhiều cơ sở chỉ dán sơ đồ cho có và không hề tập huấn cho công nhân.

Lỗi phổ biến

• Sơ đồ lỗi thời, không khớp mặt bằng thực tế.

• Không diễn tập định kỳ.

• Không có danh sách lực lượng PCCC tại chỗ.

Cách khắc phục

• Làm phương án theo mẫu của Công an PCCC.

• Tập huấn 2 lần/năm.

• Lập nhóm chữa cháy nòng cốt (ít nhất 10 người/ca).

3. Chưa kiểm định bình chữa cháy – Tem hết hạn

70% bình chữa cháy trong nhà xưởng đang hết hạn kiểm định mà chủ doanh nghiệp không hay biết.

Rủi ro

• Bình không xài được lúc khẩn cấp.

• Vi phạm QCVN 02:2021/BCA.

• Phạt 3–5 triệu/lần kiểm tra.

Khắc phục

• Kiểm định định kỳ 12 tháng/lần.

• Lập file Excel quản lý bình theo mã QR.

• Chỉ dùng bình có tem kiểm định BCA.

4. Không bảo trì hệ thống Sprinkler – Lỗi nghiêm trọng nhất trong kho xưởng

Sprinkler là “xương sống” của hệ thống chữa cháy, nhưng nhiều doanh nghiệp không hề kiểm tra ống, đầu phun, bơm.

Lỗi phổ biến

• Đầu phun bị sơn phủ, bụi bẩn.

• Bơm diesel không chạy khi mất điện.

• Van khóa bị khóa nhầm.

Khắc phục

• Test bơm 1 lần/tháng.

• Thay đầu phun hư ngay khi phát hiện.

• Làm checklist bảo trì Sprinkler.

Checklist mẫu:

5. Ổ điện quá tải – Nguyên nhân cháy lớn số 1 của nhà xưởng

Ổ điện quá tải, dây không đạt chuẩn… luôn nằm trong top nguyên nhân gây cháy.

Dấu hiệu quá tải

• Ổ điện nóng bất thường

• Dây điện chảy nhựa

• CB nhảy liên tục

• Có mùi khét

Giải pháp

• Dùng dây Cadivi/LS đạt chuẩn.

• Thay CB cũ.

• Tách riêng ổ cho máy móc công suất lớn.

6. Kho chứa hàng bừa bộn – Không đảm bảo khoảng cách PCCC

Nhiều xưởng chất hàng cao đến nóc, che kín cả đầu phun Sprinkler.

Quy định khoảng cách an toàn:

• Cách trần tối thiểu: 0,6m

• Cách đầu phun Sprinkler: 0,45m

• Lối thoát nạn rộng tối thiểu: 1,2m

Giải pháp

• Kẻ vạch trong kho.

• Giao cho 1 trưởng ca chịu trách nhiệm kiểm soát.

7. Không trang bị đèn thoát hiểm & exit – Vi phạm nặng

Trong 90% sự cố, nạn nhân tử vong vì không tìm được đường thoát.

Lỗi doanh nghiệp thường mắc

• Đèn exit hỏng nhưng không thay.

• Gắn sai hướng.

• Không có đèn sự cố chiếu sáng khi mất điện.

Khắc phục

• Test đèn mỗi tháng.

• Lắp đèn pin dự phòng.

• Đặt exit cách mặt đất 2m – đúng chuẩn QCVN 06.

8. Lối thoát hiểm bị khóa – Lỗi gây chết người

Nhiều xưởng khóa cửa thoát hiểm hoặc để hàng che chắn.

Hậu quả pháp lý

• Bị phạt tới 50 triệu.

• Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả chết người.

Cách khắc phục

• Dùng khóa chống hoảng loạn (panic bar).

• Gắn cảm biến báo khi có vật cản.

9. Không huấn luyện lực lượng PCCC tại chỗ

Nhiều công nhân không biết sử dụng bình chữa cháy, thậm chí chưa từng cầm lần nào.

Quy định 2026

• Phải huấn luyện mỗi năm 1 lần.

• Lực lượng nòng cốt 10–20 người.

• Phải có chứng nhận do Công an PCCC cấp.

Nội dung huấn luyện

• Nhận biết rủi ro cháy nổ

• Cách dùng bình bột/CO2

• Thực hành dập khay xăng

• Cách xử lý khi có người bị ngạt khói

10. Không nghiệm thu hệ thống PCCC – Không được phép hoạt động

Nhiều nhà máy đưa vào vận hành dù chưa nghiệm thu PCCC, dẫn đến nguy cơ bị đình chỉ.

Hậu quả

• Bị ngừng hoạt động ngay lập tức.

• Không được cấp phép bảo hiểm cháy nổ.

• Phạt 50–80 triệu.

Cách khắc phục

• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ nghiệm thu theo NĐ 136.

• Test toàn bộ hệ thống → lập biên bản.

• Làm việc với Cảnh sát PCCC trước khi đưa vào hoạt động.

Bảng tổng hợp 10 lỗi PCCC phổ biến và giải pháp

Kết luận

PCCC nhà xưởng không chỉ là quy định pháp luật, mà còn là yếu tố sống còn của doanh nghiệp.
Một hệ thống PCCC được đầu tư bài bản giúp giảm 80% rủi ro cháy lớn, đồng thời bảo vệ tính mạng – tài sản – uy tín doanh nghiệp.

Liên hệ ngay nếu bạn cần tư vấn chi tiết và báo giá tốt nhất: