Trong những năm gần đây, xe điện đã trở thành xu hướng tất yếu của ngành giao thông vận tải. Từ ô tô điện, xe máy điện cho tới các phương tiện chuyên dụng, thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, bên cạnh ưu điểm về môi trường, phương tiện điện cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cháy nổ, đặc biệt ở khâu sạc pin.

Nhiều vụ cháy xuất phát từ việc sạc xe điện không đúng cách hoặc sử dụng thiết bị sạc kém chất lượng đã gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản và đe dọa tính mạng con người. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách phải có hành lang pháp lý chặt chẽ để quản lý, phòng ngừa và xử lý các nguy cơ cháy nổ liên quan đến xe điện.

Ngày 29/11/2024, Quốc hội thông qua Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) năm 2024, chính thức có hiệu lực từ 1/7/2025. Luật này bổ sung nhiều quy định mới, trong đó lần đầu tiên đưa ra tiêu chuẩn an toàn PCCC đối với việc sạc và sử dụng xe điện.

Nội dung

Quy định mới về PCCC trong xe điện

Theo Điều 24 của Luật PCCC và CNCH 2024, việc lắp đặt và sử dụng thiết bị điện, trong đó có thiết bị sạc xe điện, phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện an toàn sau:

Chỉ sử dụng thiết bị sạc xe điện đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Các sản phẩm trôi nổi, không có chứng nhận chất lượng sẽ bị cấm sử dụng.
Khu vực sạc xe điện trong nhà (gara gia đình, phòng để xe…) phải có giải pháp đảm bảo an toàn phòng cháy.
Khu vực sạc xe điện tập trung (hầm chung cư, gara công cộng) bắt buộc phải có giải pháp ngăn cháy lan và trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp.

Ngoài ra, các yêu cầu về an toàn điện trong sinh hoạt như kiểm tra, bảo dưỡng dây dẫn, thiết bị đóng ngắt và tư vấn an toàn từ đơn vị cung cấp điện vẫn áp dụng cho mọi hộ gia đình sử dụng xe điện.

Xử phạt vi phạm: Nghị định 106/2025/NĐ-CP

Ngày 15/5/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH, áp dụng từ 1/7/2025. Mức phạt rất nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm an toàn PCCC khi sạc xe điện.

Một số mức phạt đáng chú ý:

Hành vi vi phạm	Mức phạt cá nhân	Mức phạt tổ chức
Không có giải pháp ngăn cháy khu vực sạc xe điện tập trung	40 – 50 triệu đồng	80 – 100 triệu đồng
Không có hệ thống điện phục vụ PCCC hoặc không duy trì nguồn điện PCCC	40 – 50 triệu đồng	80 – 100 triệu đồng
Lắp đặt, sử dụng thiết bị điện không đảm bảo PCCC	6 – 8 triệu đồng	12 – 16 triệu đồng
Không duy trì thiết bị điện phòng nổ	10 – 15 triệu đồng	20 – 30 triệu đồng
Không trang bị thiết bị điện phòng nổ	20 – 25 triệu đồng	40 – 50 triệu đồng

Đặc biệt, nếu vi phạm dẫn đến cháy nổ (nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự), mức phạt sẽ gấp đôi. Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng có thể buộc đơn vị vi phạm khắc phục hậu quả như lắp đặt hệ thống ngăn cháy, bổ sung thiết bị chữa cháy.

Yêu cầu đối với khu vực và hệ thống sạc xe điện

Các khu vực có trạm sạc xe điện như hầm chung cư, bãi giữ xe, gara thương mại sẽ phải đáp ứng các yêu cầu:

Thiết kế PCCC ngay từ giai đoạn xây dựng: dự án mới cần tích hợp hạ tầng PCCC cho khu vực sạc và được cơ quan chức năng thẩm duyệt.
Bố trí hệ thống báo cháy tự động, bình chữa cháy phù hợp với đặc thù cháy của pin lithium.
Có nút ngắt điện khẩn cấp đặt ở vị trí dễ tiếp cận (cách trạm sạc không quá 15m), có hướng dẫn rõ ràng.
Khu vực sạc phải có giải pháp thoát nạn và lối đi thông thoáng để xử lý sự cố.

Tiêu chuẩn kỹ thuật cho trạm sạc công cộng

Các trạm sạc công cộng bắt buộc tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn PCCC:

Tự động ngắt nguồn khi phát hiện sự cố hoặc trước khi kích hoạt hệ thống chữa cháy phun nước.
Bố trí biển cảnh báo, hướng dẫn sử dụng, quy trình xử lý sự cố ở vị trí dễ nhìn.
Khoảng cách an toàn giữa các trạm sạc và phương tiện khác để hạn chế cháy lan.
Tuân thủ các tiêu chuẩn Việt Nam như TCVN 7336:2021, TCVN 3890:2009 và QCVN 13:2018/BXD.

Kiểm tra và báo cáo định kỳ

Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở (ban quản lý chung cư, chủ bãi giữ xe, chủ gara) phải:

Kiểm tra thường xuyên (hàng tháng) hệ thống điện, thiết bị chữa cháy, lối thoát nạn tại khu vực sạc xe điện.
Kiểm tra định kỳ (6 tháng hoặc 1 năm tùy loại cơ sở) và lập biên bản theo mẫu.
Báo cáo kết quả kiểm tra cho cơ quan chức năng trước các mốc thời gian quy định (15/6, 15/12 hằng năm).

Những yêu cầu này nhằm bảo đảm việc quản lý an toàn PCCC không chỉ diễn ra khi xây dựng mà duy trì suốt quá trình vận hành.

Tác động đối với thị trường và người sử dụng

Việc áp dụng các quy định mới sẽ tạo ra sự sàng lọc mạnh mẽ trên thị trường thiết bị sạc xe điện:

Loại bỏ thiết bị trôi nổi, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc.
Khuyến khích nhà sản xuất và phân phối đầu tư vào sản phẩm đạt chuẩn PCCC.
Tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp vận hành trạm sạc, nhưng đổi lại là mức an toàn cao hơn.
Nâng cao nhận thức người tiêu dùng: mỗi cá nhân sẽ phải cân nhắc sử dụng thiết bị đạt chuẩn, lắp đặt đúng kỹ thuật và tuân thủ quy trình an toàn khi sạc.

Lời khuyên cho người sử dụng xe điện

Để đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật từ 1/7/2025, người sử dụng xe điện nên:

Chỉ mua và sử dụng thiết bị sạc đạt chứng nhận chất lượng.
Không sạc xe ở khu vực ẩm ướt, gần vật dễ cháy.
Không sạc qua đêm mà không giám sát, đặc biệt với xe máy điện trong không gian kín.
Định kỳ kiểm tra dây dẫn, ổ cắm, thiết bị sạc để kịp thời thay thế khi hư hỏng.
Tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất về công suất và thời gian sạc.

Gọi ngay để nhận tư vấn và báo giá bình chữa cháy xe điện giá tốt nhất:

Kết luận

Luật PCCC 2024 và các nghị định hướng dẫn (105, 106/2025) đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quản lý an toàn phòng cháy đối với xe điện tại Việt Nam. Với những tiêu chuẩn nghiêm ngặt, mức phạt cao và yêu cầu kiểm tra thường xuyên, luật mới không chỉ giảm thiểu nguy cơ cháy nổ mà còn nâng cao chất lượng thị trường thiết bị sạc.

Người sử dụng xe điện, doanh nghiệp vận hành trạm sạc, và các đơn vị quản lý tòa nhà cần chủ động cập nhật và tuân thủ để vừa bảo vệ an toàn cho bản thân, vừa đáp ứng quy định pháp luật từ tháng 7/2025.

Rate this post