Thoát hiểm khi cháy tầng cao – 4 sai lầm nhiều người mắc phải

Hỏa hoạn tại các chung cư, cao ốc, tòa nhà văn phòng đang ngày càng gia tăng. Nhiều vụ cháy xảy ra ở tầng cao, khiến việc thoát hiểm trở nên khó khăn, nguy hiểm gấp nhiều lần. Tuy nhiên, thay vì giữ bình tĩnh, không ít người đã mắc những sai lầm nghiêm trọng khi cố gắng thoát thân.

Những sai lầm này không chỉ khiến việc thoát hiểm thất bại, mà còn gia tăng thương vong, đôi khi là tử vong ngay trong chính nỗ lực chạy thoát.

Vậy khi cháy xảy ra ở tầng cao, đâu là điều bạn tuyệt đối không nên làm? Và làm thế nào để thoát nạn an toàn, hiệu quả nhất?

Hãy cùng tìm hiểu 4 sai lầm phổ biến nhất khi thoát hiểm tầng cao – để tránh, để sống sót.

I. Vì Sao Cháy Tầng Cao Nguy Hiểm Hơn?

1. Khó tiếp cận và cứu hộ từ bên ngoài

• Xe thang cứu hỏa thông thường chỉ vươn tới tầng 10–12, trong khi nhiều tòa nhà hiện nay cao 20–40 tầng.

• Người mắc kẹt ở tầng cao phải tự thoát thân trước, vì đội cứu hỏa không thể tiếp cận kịp thời.

2. Khói độc lan nhanh hơn lửa

• Trong đám cháy, 90% nạn nhân chết vì ngạt khói, không phải vì lửa.

• Tầng cao thường có gió mạnh, khiến khói tích tụ trong hành lang, thang bộ rất nhanh, cản đường thoát.

3. Dễ hoảng loạn vì thời gian “cô lập” lâu hơn

• Người ở tầng cao thường mất 5–10 phút mới tới tầng trệt bằng thang bộ.

• Khi bị cắt điện, mất đèn, có khói… dễ khiến người mắc kẹt mất phương hướng, hoảng loạn.

II. 4 Sai Lầm Khi Thoát Cháy Tầng Cao – Và Cách Tránh

❌ Sai lầm 1: Chạy vào thang máy để thoát thân

Đây là sai lầm chí mạng và là nguyên nhân tử vong phổ biến nhất trong các vụ cháy cao tầng.

Vì sao nguy hiểm?

• Khi cháy, hệ thống điện có thể bị cắt hoặc chập.

• Thang máy có thể ngừng giữa chừng, bị ngạt khói trong cabin.

• Cửa thang mở ngay tại tầng đang cháy khiến nạn nhân gặp lửa trực tiếp.

📌 Nguyên tắc sống còn:
Khi có cháy – tuyệt đối không dùng thang máy!
Chỉ dùng thang bộ, cửa chống cháy, và lối thoát hiểm theo chỉ dẫn.

❌ Sai lầm 2: Chạy ngược lên tầng thượng để tránh lửa

Nhiều người nghĩ: “Lửa cháy từ dưới lên, chạy lên sân thượng sẽ an toàn hơn”. Thực tế, đây là suy nghĩ rất nguy hiểm.

Vì sao?

• Tầng thượng thường bị khóa trái, không mở được từ bên trong.

• Lên cao, bạn sẽ gần đám khói hơn, không khí loãng, dễ ngạt.

• Lực lượng cứu hỏa khó tiếp cận tầng thượng, bạn sẽ bị cô lập hoàn toàn.

✅ Làm đúng:
Di chuyển xuống tầng thấp bằng thang bộ, nếu có khói cản đường thì tìm phòng an toàn, bịt kín cửa chờ cứu hộ.

❌ Sai lầm 3: Cúi sát sàn nhà và bò khi có khói, nhưng không bịt mũi miệng

Bò thấp để tránh khói là đúng, nhưng nếu không che mũi miệng, bạn vẫn hít phải khí độc – dễ bất tỉnh chỉ sau vài phút.

Cách khói giết người:

• Khói trong cháy nhà chứa carbon monoxide (CO), cyanide, hạt bụi siêu mịn.

• Hít phải sẽ gây mất ý thức, ngạt, chết lâm sàng nhanh chóng.

✅ Cách xử lý đúng:

• Làm ướt khăn, áo – che kín mũi miệng, bò thấp dưới khói.

• Nếu không có nước, vẫn nên dùng khăn khô gấp nhiều lớp để lọc khói.

❌ Sai lầm 4: Cố mang theo tài sản, đồ đạc khi chạy thoát

Nhiều người mất thời gian quay lại lấy điện thoại, tiền, laptop… hoặc gọi người nhà chạy lên, khiến chậm thoát, dễ mắc kẹt.

🔥 Trong tình huống cháy, từng giây quyết định sự sống. Lửa và khói không chờ bạn mang theo đồ!

✅ Nguyên tắc:
Chỉ mang theo người – không mang theo tài sản!
Giữ tay trống để bám lan can, mở cửa, đỡ người khác hoặc tự vệ khi cần thiết.

III. Làm Gì Để Thoát Nạn An Toàn Khi Cháy Ở Tầng Cao?

1. Bình tĩnh – Không hoảng loạn

• Hít thở sâu, trấn tĩnh tinh thần.

• Tập trung vào việc thoát thân, không tìm đồ đạc.

2. Xác định lối thoát gần nhất

• Đọc sơ đồ thoát nạn (dán ở hành lang, thang thoát hiểm).

• Nếu lối thoát chính bị chặn, chuyển sang cửa thoát hiểm phụ.

3. Che mũi miệng – bò sát sàn

• Dùng khăn ướt, hoặc áo thấm nước, che kín mũi miệng.

• Nếu khói dày, bò thay vì đi để tiếp xúc với không khí sạch hơn.

4. Không mở cửa khi chưa kiểm tra

• Sờ tay lên tay nắm cửa: nếu nóng – không mở, vì có thể bên kia đã cháy lớn.

• Mở cửa từ từ, nếu thấy khói dày – đóng lại ngay.

5. Nếu không thể thoát – tìm nơi an toàn và chờ cứu hộ

• Vào phòng có cửa kín, bịt khe cửa bằng khăn ướt.

• Gọi 114: báo địa chỉ, tầng, số người bị kẹt.

• Ra hiệu từ ban công, cửa sổ bằng vải trắng để được cứu sớm.

IV. Chuẩn Bị Gì Trước Để Tự Cứu Khi Xảy Ra Cháy?

1. Trang bị “bộ thoát hiểm tầng cao” trong nhà

💡 Lưu ý: Luôn để những vật dụng này ở góc dễ lấy gần cửa chính.

2. Học thuộc sơ đồ thoát hiểm của tòa nhà

• Biết vị trí thang bộ, cửa chống cháy, thiết bị chữa cháy.

• Tập dượt định kỳ với cả gia đình.

3. Kiểm tra hệ thống PCCC định kỳ

• Cần đảm bảo cửa thoát hiểm không bị khóa, bình chữa cháy có khí, đèn exit hoạt động.

• Nếu là cư dân, có thể đề xuất ban quản lý kiểm tra hệ thống 1–2 lần/năm.

V. Câu Chuyện Thực Tế – Bài Học Đắt Giá

Chung cư mini, Hà Nội, 2023: Cháy lớn lúc nửa đêm khiến 56 người tử vong. Phần lớn tử vong do ngạt khói trong thang bộ, cố leo lên tầng thượng khi đường xuống bị chặn.

TP.HCM, 2022: Một người đàn ông tử vong vì vào thang máy để chạy thoát, thang ngừng giữa chừng và ngạt khói trong 5 phút.

Hải Phòng, 2021: Hai mẹ con thoát chết nhờ bình tĩnh, dùng khăn ướt che mũi, bò sát sàn và di chuyển đúng lối thoát hiểm, dù cháy ở tầng 7.

VI. Kết Luận: Thoát Hiểm Không Phải Hành Động Theo Bản Năng – Mà Phải Là Kỹ Năng

Cháy ở tầng cao là một trong những tình huống nguy hiểm nhất. Và thật không may, đa số người dân chưa từng được tập huấn kỹ năng thoát hiểm đúng cách. Chính vì thế, 4 sai lầm trong bài viết này vẫn lặp đi lặp lại qua nhiều vụ cháy thương tâm.

🎯 Hãy ghi nhớ:

• Không dùng thang máy khi cháy

• Không chạy lên tầng thượng

• Không quên che mũi miệng khi có khói

• Không mang theo tài sản khi thoát thân

Thoát hiểm an toàn không phải là chuyện may rủi – đó là kiến thức, kỹ năng và sự chuẩn bị từ hôm nay!