Hướng dẫn lập danh mục thiết bị PCCC bắt buộc cho hộ kinh doanh nhỏ

Nhiều chủ hộ kinh doanh nhỏ cho rằng cơ sở của mình quy mô bé, không cần đầu tư hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) bài bản. Tuy nhiên, theo Luật Phòng cháy và Chữa cháy (sửa đổi 2024), mọi cơ sở sản xuất – kinh doanh, dù quy mô nhỏ hay lớn, đều phải trang bị thiết bị PCCC tối thiểu để đảm bảo an toàn cho người và tài sản.

Trên thực tế, hơn 70% vụ cháy nhỏ lẻ tại Việt Nam trong năm 2024 xuất phát từ các cửa hàng, quán ăn, tiệm tạp hóa, nhà trọ… – những nơi không được trang bị đủ thiết bị chữa cháy ban đầu. Một bình chữa cháy đúng loại, một đầu báo khói hoạt động tốt… có thể cứu cả gia đình và cửa hàng của bạn.

Do đó, việc hiểu và lập danh mục thiết bị PCCC bắt buộc cho hộ kinh doanh nhỏ không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là hành động cần thiết để bảo vệ chính bạn, nhân viên và khách hàng.

Căn cứ pháp lý về thiết bị PCCC cho hộ kinh doanh nhỏ

Căn cứ theo các quy định hiện hành, hộ kinh doanh nhỏ cần tuân thủ các văn bản sau:

• Luật Phòng cháy và Chữa cháy năm 2001 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2013.

• Nghị định số 136/2020/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật PCCC.

• Thông tư 149/2020/TT-BCA của Bộ Công an quy định chi tiết về trang bị, kiểm định, bảo dưỡng phương tiện PCCC.

• Luật PCCC sửa đổi 2024 (áp dụng từ 1/7/2025) – cập nhật tiêu chuẩn mới cho hộ kinh doanh, đặc biệt về danh mục thiết bị tối thiểu.

Theo quy định, cơ sở kinh doanh nhỏ có diện tích dưới 300m² và số lao động dưới 10 người vẫn phải trang bị tối thiểu các thiết bị PCCC sau: bình chữa cháy, hộp cứu hỏa, đèn thoát hiểm, đầu báo cháy, chuông báo và bảng nội quy PCCC.

Danh mục thiết bị PCCC bắt buộc cho hộ kinh doanh nhỏ

Dưới đây là danh sách chi tiết, giúp bạn dễ dàng chuẩn bị và lắp đặt đúng chuẩn:

1. Bình chữa cháy xách tay

Đây là thiết bị cơ bản nhất trong mọi cơ sở. Mỗi loại bình có chức năng khác nhau:

• Bình bột MFZ4 hoặc MFZ8: dùng cho cháy chất rắn, xăng dầu, điện.

• Bình CO₂ MT3 hoặc MT5: phù hợp với cháy điện, cháy thiết bị văn phòng.

• Bình chữa cháy tự động (dạng treo): nên lắp ở khu vực bếp, kho hàng, nơi dễ phát sinh nhiệt cao.

👉 Yêu cầu tối thiểu:

• Mỗi khu vực (tầng hoặc phòng) nên có ít nhất 1–2 bình chữa cháy.

• Bình phải có tem kiểm định còn hạn và được bảo dưỡng định kỳ 6 tháng/lần.

2. Đầu báo khói – đầu báo nhiệt

Thiết bị này giúp phát hiện khói hoặc nhiệt bất thường và phát tín hiệu sớm khi có cháy.

• Đầu báo khói quang học: phù hợp với khu vực cửa hàng, văn phòng.

• Đầu báo nhiệt cố định: nên đặt ở khu vực bếp, nơi có khả năng tăng nhiệt cao.

👉 Yêu cầu:

• Mỗi phòng nên có ít nhất 1 đầu báo khói hoặc báo nhiệt.

• Kết nối với chuông hoặc còi báo cháy để cảnh báo toàn cửa hàng.

3. Chuông, còi hoặc đèn báo cháy

Khi đầu báo phát hiện cháy, hệ thống cần có thiết bị cảnh báo âm thanh – ánh sáng để mọi người kịp thời sơ tán.

👉 Lưu ý:

• Chuông báo phải đủ lớn (từ 90–100 dB).

• Đèn báo cháy nên đặt ở vị trí dễ nhìn, hoạt động liên tục 24/7.

• Nếu hộ kinh doanh có diện tích lớn hơn 200m², nên có tủ trung tâm báo cháy mini để điều khiển đồng bộ.

4. Đèn thoát hiểm và đèn sự cố

Khi mất điện do cháy, đèn thoát hiểm giúp khách và nhân viên tìm lối ra an toàn.

👉 Yêu cầu:

• Đặt tại các cửa thoát hiểm, hành lang, cầu thang.

• Sử dụng loại tự sạc pin, chiếu sáng ít nhất 2 giờ khi mất điện.

• Có tem kiểm định và logo PCCC.

5. Biển báo, nội quy và sơ đồ thoát nạn

Theo quy định, hộ kinh doanh nhỏ phải có:

• Bảng nội quy PCCC treo nơi dễ thấy.

• Sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn thể hiện hướng di chuyển khi cháy.

• Biển “CẤM LỬA – CẤM HÚT THUỐC” ở khu vực chứa hàng dễ cháy nổ.

Những bảng này không chỉ để đối phó kiểm tra mà giúp khách và nhân viên nhớ cách xử lý khi có sự cố.

6. Hộp phương tiện chữa cháy ban đầu

Bao gồm xô cát, chăn chữa cháy, xẻng, găng tay chịu nhiệt, mặt nạ chống khói. Tùy quy mô, hộ kinh doanh nhỏ nên trang bị ít nhất:

• 1 chăn chữa cháy 1,2m x 1,8m,

• 1 xô cát hoặc thùng nước,

• 1 mặt nạ chống khói,

• 1 đôi găng tay chịu nhiệt.

Quy trình lập và kiểm tra danh mục thiết bị PCCC

Việc lập danh mục thiết bị PCCC bắt buộc cho hộ kinh doanh nhỏ nên thực hiện theo 4 bước sau:

Bước 1: Khảo sát thực tế cơ sở

• Xác định diện tích, số tầng, loại hình kinh doanh.

• Ghi nhận khu vực có nguy cơ cháy cao: bếp, kho hàng, khu điện.

• Dựa vào đó để xác định số lượng bình, đầu báo cần thiết.

Bước 2: Lập danh mục thiết bị chi tiết

Lập bảng theo mẫu gồm các cột: Tên thiết bị – Số lượng – Vị trí lắp đặt – Ngày kiểm định – Ghi chú.
Ví dụ:

Bước 3: Kiểm định và dán tem

Sau khi mua thiết bị, chủ hộ cần:

• Yêu cầu tem kiểm định Cục PCCC (hoặc cơ sở được ủy quyền).

• Ghi chép ngày kiểm định và hạn sử dụng.

• Nếu tem hết hạn, phải thay hoặc kiểm định lại ngay.

Bước 4: Lưu hồ sơ và tập huấn PCCC

Cần lưu trữ hồ sơ gồm:

• Biên bản kiểm định thiết bị.

• Danh mục thiết bị và sơ đồ lắp đặt.

• Biên bản huấn luyện PCCC (nếu có).

Định kỳ 6 tháng, chủ hộ nên tự kiểm tra hoặc liên hệ đơn vị chuyên môn để bảo dưỡng, nạp sạc bình chữa cháy, test đầu báo khói.

Lưu ý khi lựa chọn thiết bị PCCC cho hộ kinh doanh nhỏ

• Chỉ mua thiết bị có kiểm định, CO-CQ rõ ràng – tránh hàng giả, hàng nhái không có tác dụng khi cháy thật.

• Không mua bình chữa cháy trôi nổi trên mạng vì có thể không đạt áp suất chuẩn, gây nguy hiểm khi sử dụng.

• Ưu tiên thiết bị nhỏ gọn, dễ sử dụng: bình 4–5kg, đầu báo pin rời, đèn tự sạc.

• Lưu ý bảo hành: nên chọn sản phẩm có bảo hành ít nhất 12 tháng từ nhà phân phối chính hãng.

Mức phạt khi không có thiết bị PCCC bắt buộc

Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hộ kinh doanh không trang bị đủ thiết bị PCCC có thể bị:

• Phạt tiền từ 5.000.000 – 10.000.000 đồng,

• Buộc tạm ngưng hoạt động cho đến khi khắc phục.

Trong một số trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, chủ cơ sở có thể bị xử lý hình sự nếu thiếu trách nhiệm dẫn đến cháy nổ.

Mua trọn bộ thiết bị PCCC ở đâu uy tín, có kiểm định đầy đủ?

Để đảm bảo đúng quy định và tiết kiệm chi phí, bạn nên chọn nhà cung cấp thiết bị PCCC chính hãng, có:

• Giấy phép phân phối từ Cục PCCC;

• Dịch vụ kiểm định, dán tem tận nơi;

• Hỗ trợ tư vấn lập danh mục thiết bị PCCC bắt buộc cho hộ kinh doanh nhỏ theo đúng mô hình hoạt động.

Nhiều đơn vị còn cung cấp gói combo PCCC cho hộ kinh doanh nhỏ, bao gồm:

• 2 bình chữa cháy (bột + CO₂),

• 1 đèn thoát hiểm,

• 1 đầu báo khói,

• 1 chuông báo cháy mini,

• 1 bảng nội quy PCCC,
  → Giúp chủ hộ dễ dàng đáp ứng quy định chỉ với chi phí vài trăm nghìn đồng.

Gọi ngay tới PCCC Song Anh để nhận tư vấn và báo giá tốt nhất. 

Việc lập danh mục thiết bị PCCC bắt buộc cho hộ kinh doanh nhỏ không hề phức tạp, nhưng cực kỳ quan trọng. Nó giúp bạn:

• Tuân thủ quy định pháp luật;

• Tránh bị xử phạt, gián đoạn kinh doanh;

• Quan trọng nhất là bảo vệ tính mạng và tài sản của mình.

Hãy coi PCCC là một đầu tư an toàn dài hạn, không chỉ để “qua kiểm tra”, mà để phòng tránh những mất mát không thể đo đếm được.