Từ ngày 01/7/2025, các quy định mới về huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy (PCCC) chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hầu hết các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh, trường học, bệnh viện và các tổ chức có sử dụng lao động. Quy định này nhằm nâng cao năng lực xử lý sự cố cháy nổ, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Vậy từ 01/7/2025, các đơn vị phải huấn luyện PCCC cho nhân viên như thế nào? Ai bắt buộc tham gia? Nội dung và hình thức huấn luyện ra sao? Bài viết này sẽ phân tích chi tiết.
Nội dung
Cơ sở pháp lý của quy định mới
Quy định mới về huấn luyện PCCC được ban hành dựa trên:
Luật Phòng cháy và chữa cháy (sửa đổi, bổ sung)
Nghị định số 136/2020/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung
Thông tư mới của Bộ Công an hướng dẫn công tác huấn luyện nghiệp vụ PCCC (có hiệu lực từ 01/7/2025)
Trong đó, điểm đáng chú ý nhất là mọi cơ sở có nguy cơ cháy nổ đều phải tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho nhân viên theo định kỳ và có kiểm tra sát hạch.
Ai bắt buộc phải tham gia huấn luyện PCCC?
Theo quy định mới, các nhóm đối tượng sau bắt buộc phải tham gia huấn luyện nghiệp vụ PCCC:
Người lao động làm việc tại cơ sở có nguy cơ cháy nổ (nhà máy, kho bãi, công trình xây dựng, trung tâm thương mại, khách sạn, nhà hàng, cơ sở sản xuất, xưởng gia công, v.v.)
Đội viên đội PCCC cơ sở hoặc chuyên ngành
Người làm việc trong môi trường đặc thù có sử dụng hoặc bảo quản chất dễ cháy, nổ
Người đứng đầu cơ sở và cán bộ quản lý chịu trách nhiệm an toàn PCCC
Nhân viên bảo vệ và nhân sự phụ trách an ninh, vận hành thiết bị
💡 Điểm mới: Trước đây, chỉ những cơ sở thuộc diện quản lý PCCC bắt buộc mới phải huấn luyện, nhưng từ 01/7/2025, quy định được mở rộng hơn, bao gồm cả các cơ sở kinh doanh nhỏ, cửa hàng, quán cà phê, nếu có nguy cơ cháy nổ.
Nội dung huấn luyện nghiệp vụ PCCC
1. Kiến thức lý thuyết
Các văn bản pháp luật về PCCC hiện hành
Nguyên nhân gây cháy, nổ thường gặp tại cơ sở
Tính chất nguy hiểm của từng loại chất cháy
Các biện pháp phòng cháy trong quá trình sản xuất, kinh doanh
Quy trình xử lý sự cố và thoát nạn
2. Kỹ năng thực hành
Sử dụng bình chữa cháy xách tay (bột, CO₂)
Sử dụng họng nước chữa cháy trong nhà và ngoài trời
Cách ngắt điện khẩn cấp khi xảy ra cháy
Kỹ năng hô hoán, báo cháy và hướng dẫn thoát hiểm
Thực hành dập tắt đám cháy giả định
Quy định mới yêu cầu: Mỗi học viên bắt buộc thực hành ít nhất 2 kỹ năng chữa cháy và 1 kỹ năng thoát nạn.
Hình thức tổ chức huấn luyện
Doanh nghiệp và cơ sở có thể lựa chọn một trong ba hình thức huấn luyện:
Tổ chức huấn luyện trực tiếp tại cơ sở
Mời giảng viên của cơ quan Cảnh sát PCCC hoặc đơn vị được cấp phép huấn luyện
Thuận tiện cho thực hành trên chính môi trường làm việc
Huấn luyện tập trung tại trung tâm PCCC
Thường áp dụng với nhóm nhân viên mới hoặc cơ sở không đủ điều kiện tổ chức tại chỗ
Có đầy đủ trang thiết bị mô phỏng
Kết hợp trực tuyến và thực hành
Lý thuyết học online
Thực hành tại cơ sở hoặc trung tâm
Thời gian và tần suất huấn luyện
Lần đầu: Trong vòng 7 ngày làm việc kể từ khi nhân viên bắt đầu làm việc
Định kỳ: Ít nhất 1 lần/năm đối với nhân viên thường; 2 lần/năm với cơ sở nguy cơ cháy nổ cao
Bổ sung: Sau khi thay đổi công nghệ, vật liệu hoặc sau khi xảy ra sự cố cháy nổ
💡 Nếu không huấn luyện đúng định kỳ, cơ sở sẽ bị xử phạt theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP với mức phạt lên tới 50 triệu đồng.
Yêu cầu về kiểm tra và cấp giấy chứng nhận
Kết thúc khóa huấn luyện, học viên phải làm bài kiểm tra (lý thuyết và thực hành)
Người đạt yêu cầu được cấp giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC
Giấy chứng nhận có giá trị 2 năm
Cơ sở phải lưu hồ sơ huấn luyện để phục vụ công tác kiểm tra
Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ sở
Lập kế hoạch huấn luyện hàng năm
Bố trí kinh phí và thời gian cho nhân viên tham gia đầy đủ
Phối hợp với cơ quan PCCC hoặc đơn vị huấn luyện được cấp phép
Kiểm tra nội bộ định kỳ để đảm bảo kiến thức và kỹ năng không bị mai một
Lợi ích của việc huấn luyện PCCC cho nhân viên
Không chỉ là yêu cầu pháp luật, huấn luyện PCCC còn mang lại nhiều lợi ích:
Nâng cao khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố
Giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản
Tạo tâm lý an tâm cho người lao động và khách hàng
Góp phần xây dựng hình ảnh doanh nghiệp chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật
Kết luận
Từ 01/7/2025, việc huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho nhân viên không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm xã hội của mỗi doanh nghiệp và tổ chức. Chủ động tổ chức huấn luyện, trang bị đầy đủ kỹ năng PCCC sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ con người và tài sản, đồng thời tránh bị xử phạt.
